Odcienie barwy niebieskiej i zielonej w "Panu Tadeuszu" na przykładzie tłumaczeń na język włoski z 1924 roku (Clotilde Garosci) i z 2018 roku (Silvano De Fanti)
Abstrakt
The article aims at analyzing diachronically and synchronously two of the Italian translations of Adam Mickiewicz's epic poem "Pan Tadeusz". The first rendition, dated on the beginning of the 20th century, when the standardized Italian had only began to form, was done by Clotilde Garosci. The second translation was done by Silvano De Fanti in the 21st century. By analyzing the renditions of blue, green and their hues in both translations, the article allows one to follow the words' transformation in the semantic field across the century.
Słowa kluczowe:
Italian, translation, blue, green, MickiewiczBibliografia
Gieroń-Czepczor Ewa. 2011. A Corpus-Based Cognitive-Semantic Analysis of the Primary Basic Colour Terms in English and Polish. Racibórz: Printy Poland.
Berlin Brent, Kay Paul. 1999. Basic Color Terms. Thier Universality and Evolution. Berkeley: University of California Press.
Biggam Carole. 2014. Prehistoric Colour Semantics: A Contradiction In Terms. W: Co-lour Studies: A Broad Spectrum. Red. Anderson W. Amsterdam: John Benjamins.
Bjelajeva Inna. 2005. Niepodstawowe nazwy barw w języku polskim, czeskim, rosyjskim i ukraińskim. Warszawa: Wydawnictwa UW.
Boryś Wiesław. 2008. Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Cortelazzo Manilo, Zolli Paolo. 2011. Dizionario etimologico della lingua italiana. Bologna: Zanichelli.
Cygal-Krupa Zofia. 2004. Kolor żółty i złoty w Panu Tadeuszu. „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis” 19: 59-69.
Cygal-Krupa Zofia, Śrutek Jadwiga. 1999. Biały kolor w „Panu Tadeuszu” i jego francuskim przekładzie Roberta Bourgeois. W: Mickiewicz i Kresy. Red. Cygal-Krupa Z., Kurzowa Z. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.
Diadori Pierangela. 2012. Verso la consapevolezza traduttiva. Perugia: Guerra edizioni.
Grzegorczykowa Renata, Waszakowa Krystyna (red.). 2000. Studia z semantyki porównawczej. Warszawa: Wydawnictwa UW.
Mancini Marco, Lorenzetti Luca. 2013. Le lingue del Mediterraneo antico Culture, mutamenti, contatti. Roma: Carocci editore.
Marazzini Claudio. 2009. L’ordine delle parole. Storia di vocabolari italiani. Bologna: Il Mulino.
Mickiewicz Adam. 2000 [1834]. Pan Tadeusz. Warszawa: Wydawnictwo KWE.
Mickiewicz Adam. 1924. Tłum. Garosci C. Pan Taddeo Soplitza. Carabba: Lanciano.
Mickiewicz Adam. 2018. Tłum. De Fanti S. Messer Taddeo. Venezia: Marsilio.
Pastoureau Michel. 2013. Niebieski. Historia koloru. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Skibińska Elżbieta. 1999. Przekład a kultura: elementy kulturowe we francuskich tłumaczeniach „Pana Tadeusza”. Wrocław: Wydawnictwo UWr.
Stachurski Edward. 2005. Słownictwo „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza na tle tekstów innych poematów romantycznych. Kraków: Akademia Pedagogiczna.
Skuza Sylwia. 2010. „Taddeo Soplitza o L’ultimo processo in Lituania” i „Pan Taddeo Sopliza di Adamo Mickiewicz”– kultura szlachecka we włoskich przekładach dzieła Adama Mickiewicza Pan Tadeusz. W: Tłumacz wobec problemów kulturowych. Red. Piotrowska M. Kraków: Tertium.
Skuza Sylwia. 2014. Rosso, giallo, blu. Un’analisi etnolinguistica sui colori primari in italiano e in polacco in prospettiva sincronica e diacronica. Toruń:Wydawnictwo UMK.
Skuza Sylwia. 2015. Etnolingwistyczna analiza leksemów koloru niebieskiego w językach polskim i włoskim w ujęciu diachronicznym i synchronicznym. „Prace Językoznawcze UWM” XVII/2: 91-111.
Skuza Sylwia. 2019. Łaciński viridis, włoski verde, polski zielony: językowo-kulturowe studium barwy zielonej. „Studia Europaea Gnesnensia” 19: 131-152.
Teodorowicz-Hellman Ewa. 2001. Pan Tadeusz w szwedzkich przekładach. Warszawa: Świat Literacki.
Tommaseo Niccolò. 1830. Nuovo dizionario de’ sinonimi. Firenze: Tipografia Luigi Pezzati.
Tommaseo Niccolò, Bellini Bernardo. 1861. Dizionario di lingua italiana. Roma – Torino – Napoli: Unione Tipografico Editrice.
Vlahov Sergej, Florin Sider. 1980. Neperevodimoe v perevode. Moskwa: Meždunarodnyje otnošenija.
Wierzbicka Anna. 2006. Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne. Lublin: UMCS.
Witkiewicz Stanisław. 1929. Mickiewicz jako kolorysta. Warszawa: Instytut Wydawniczy Biblioteka Polska.
Zaręba Alfred. 1954. Nazwy barw w dialektach i historii języka polskiego. Wrocław: Zakład im. Ossolińskich.
https://www.tvp.info/40032304/messer-taddeo-wlosi-moga-juz-czytac-pana-tadeusza [Dostęp 7 V 2020].
Berlin Brent, Kay Paul. 1999. Basic Color Terms. Thier Universality and Evolution. Berkeley: University of California Press.
Biggam Carole. 2014. Prehistoric Colour Semantics: A Contradiction In Terms. W: Co-lour Studies: A Broad Spectrum. Red. Anderson W. Amsterdam: John Benjamins.
Bjelajeva Inna. 2005. Niepodstawowe nazwy barw w języku polskim, czeskim, rosyjskim i ukraińskim. Warszawa: Wydawnictwa UW.
Boryś Wiesław. 2008. Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Cortelazzo Manilo, Zolli Paolo. 2011. Dizionario etimologico della lingua italiana. Bologna: Zanichelli.
Cygal-Krupa Zofia. 2004. Kolor żółty i złoty w Panu Tadeuszu. „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis” 19: 59-69.
Cygal-Krupa Zofia, Śrutek Jadwiga. 1999. Biały kolor w „Panu Tadeuszu” i jego francuskim przekładzie Roberta Bourgeois. W: Mickiewicz i Kresy. Red. Cygal-Krupa Z., Kurzowa Z. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.
Diadori Pierangela. 2012. Verso la consapevolezza traduttiva. Perugia: Guerra edizioni.
Grzegorczykowa Renata, Waszakowa Krystyna (red.). 2000. Studia z semantyki porównawczej. Warszawa: Wydawnictwa UW.
Mancini Marco, Lorenzetti Luca. 2013. Le lingue del Mediterraneo antico Culture, mutamenti, contatti. Roma: Carocci editore.
Marazzini Claudio. 2009. L’ordine delle parole. Storia di vocabolari italiani. Bologna: Il Mulino.
Mickiewicz Adam. 2000 [1834]. Pan Tadeusz. Warszawa: Wydawnictwo KWE.
Mickiewicz Adam. 1924. Tłum. Garosci C. Pan Taddeo Soplitza. Carabba: Lanciano.
Mickiewicz Adam. 2018. Tłum. De Fanti S. Messer Taddeo. Venezia: Marsilio.
Pastoureau Michel. 2013. Niebieski. Historia koloru. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Skibińska Elżbieta. 1999. Przekład a kultura: elementy kulturowe we francuskich tłumaczeniach „Pana Tadeusza”. Wrocław: Wydawnictwo UWr.
Stachurski Edward. 2005. Słownictwo „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza na tle tekstów innych poematów romantycznych. Kraków: Akademia Pedagogiczna.
Skuza Sylwia. 2010. „Taddeo Soplitza o L’ultimo processo in Lituania” i „Pan Taddeo Sopliza di Adamo Mickiewicz”– kultura szlachecka we włoskich przekładach dzieła Adama Mickiewicza Pan Tadeusz. W: Tłumacz wobec problemów kulturowych. Red. Piotrowska M. Kraków: Tertium.
Skuza Sylwia. 2014. Rosso, giallo, blu. Un’analisi etnolinguistica sui colori primari in italiano e in polacco in prospettiva sincronica e diacronica. Toruń:Wydawnictwo UMK.
Skuza Sylwia. 2015. Etnolingwistyczna analiza leksemów koloru niebieskiego w językach polskim i włoskim w ujęciu diachronicznym i synchronicznym. „Prace Językoznawcze UWM” XVII/2: 91-111.
Skuza Sylwia. 2019. Łaciński viridis, włoski verde, polski zielony: językowo-kulturowe studium barwy zielonej. „Studia Europaea Gnesnensia” 19: 131-152.
Teodorowicz-Hellman Ewa. 2001. Pan Tadeusz w szwedzkich przekładach. Warszawa: Świat Literacki.
Tommaseo Niccolò. 1830. Nuovo dizionario de’ sinonimi. Firenze: Tipografia Luigi Pezzati.
Tommaseo Niccolò, Bellini Bernardo. 1861. Dizionario di lingua italiana. Roma – Torino – Napoli: Unione Tipografico Editrice.
Vlahov Sergej, Florin Sider. 1980. Neperevodimoe v perevode. Moskwa: Meždunarodnyje otnošenija.
Wierzbicka Anna. 2006. Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne. Lublin: UMCS.
Witkiewicz Stanisław. 1929. Mickiewicz jako kolorysta. Warszawa: Instytut Wydawniczy Biblioteka Polska.
Zaręba Alfred. 1954. Nazwy barw w dialektach i historii języka polskiego. Wrocław: Zakład im. Ossolińskich.
https://www.tvp.info/40032304/messer-taddeo-wlosi-moga-juz-czytac-pana-tadeusza [Dostęp 7 V 2020].
Skuza, S. (2021). Odcienie barwy niebieskiej i zielonej w "Panu Tadeuszu" na przykładzie tłumaczeń na język włoski z 1924 roku (Clotilde Garosci) i z 2018 roku (Silvano De Fanti). Acta Neophilologica, 1(XXIII), 85–100. https://doi.org/10.31648/an.6227
Podobne artykuły
- Anna Szczęsny, Nazwy kościołów jako problem w tłumaczeniu z języka polskiego na rosyjski , Acta Neophilologica: Tom 2 Nr XXIV (2022): Acta Neophilologica
- Zoriana Kunch, FEATURES OF UKRAINIAN TRANSLATION OF PASSIVE VERBAL CONSTRUCTIONS FROM RUSSIAN LANGUAGE IN SCIENTIFIC AND SOCIO-POLITICAL TEXTS , Acta Neophilologica: Tom 2 Nr XX (2018): Acta Neophilologica
- Ewa Kujawska-Lis, DOMESTICATING AND MODERNIZING HEART OF DARKNESS , Acta Neophilologica: Tom 1 Nr XV (2013): Acta Neophilologica
- Irena Rudziewicz, СВЯЗИ НАТАЛИИ ГОРБАНЕВСКОИ С ПОЛЬШЕЙ , Acta Neophilologica: Nr XIII (2011): Acta Neophilologica
- Barbara Galant, Do czego porównać noc lipcową? Na tropie tropów w przekładzie prozy Brunona Schulza na język hiszpański , Acta Neophilologica: Tom 1 Nr XXVI (2024): Acta Neophilologica
- Konrad Stefan Rachut, TŁUMACZENIE JAKO AKT KOMUNIKACJI MIĘDZYKULTUROWEJ. NA PRZYKŁADZIE TŁUMACZEŃ TYTUŁÓW FILMÓW ANGLOJĘZYCZNYCH NA JĘZYK POLSKI I JĘZYK ROSYJSKI , Acta Neophilologica: Tom 2 Nr XVI (2014): Acta Neophilologica
- Katarzyna Kwapisz-Osadnik, PRZYIMKI JAKO ZNACZNIKI RÓŻNYCH KONCEPTUALIZACJI: ANALIZA ZAGADNIENIA NA PRZYKŁADZIE JĘZYKA WŁOSKIEGO , Acta Neophilologica: Tom 1 Nr XIX (2017): Acta Neophilologica
- Ewa Kujawska-Lis, CLARIFICATION AS THE TEXT KILLER. ANALYSIS OF SELECTED POLISH TRANSLATIONS OF EDGAR ALLAN POE’S THE FALL OF THE HOUSE OF USHER , Acta Neophilologica: Nr XII (2010): Acta Neophilologica
- Tomasz Chyrzyński, POLISH-RUSSIAN WAR UNDER THE STAR-SPANGLED BANNER – TRANSLATION OF MASŁOWSKA’S LANGUAGE INTO ENGLISH , Acta Neophilologica: Nr XII (2010): Acta Neophilologica
- Sławomir Studniarz, LOST IN THE TEXTUAL MAZE? CONCEALMENTS AND DOUBLINGS IN PETER STRAUB’S MR. X , Acta Neophilologica: Nr XII (2010): Acta Neophilologica
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.