Podgburek, łazik, sektant… – the Lexical Reflection of Enemies of the Soviet State in the Weekly “Trybuna Radziecka” (1927–1938)
Tamara Graczykowska
Instytut Neofilologii i Lingwistyki Stosowanej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w BydgoszczyAbstract
This article presents a lexical material excerpted from the Polish weekly “Trybuna
Radziecka” published in Moscow in 1927–1938. The author tries to show that the new
realities of life in the Soviet Union had a colossal effect on the Polish language of “Trybuna
Radziecka”. The paper contains 23 lexems. The lexical items are listed with quotes of textual
illustrations and conclusions. The largest group are borrowings from Russian language
(e.g. kułak, podkułacznik, sektant). Next in the line are the so-called Sowietisms, that lexical
items naming the Russian reality of the post-revolutionionary period (e.g. gburczyk, łazik).
Keywords:
Moscow, the Polish press, the Polish language in post-revolutionary RussiaReferences
Bielecka-Latkowska, J. (1987). Rosyjskie zapożyczenia leksykalne we współczesnym języku polskim
w świetle materiałów słownikowych i prasy powojennej. Kielce.
Cimek, H. (1993). Tomasz Dąbal 1890–1937. Rzeszów.
Graczykowska, T. (2005). Język cyklu reportaży „Płomień i próchno” Wandy Wasilewskiej na tle
polszczyzny radzieckiej. Linguistica Bidgostiana 2, s. 96–105.
Graczykowska, T. (2007a). Rusycyzmy i sowietyzmy we wspomnieniach Wandy Wasilewskiej.
Linguistica Bidgostiana 4, s. 158–170.
Graczykowska, T. (2007b). Rusycyzmy i sowietyzmy w tekstach Tomasza Dąbala (przedstawiciela
polskich komunistów przebywających w okresie międzywojennym w ZSRR). W: E. Laskowska,
M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz, s. 39–51.
Graczykowska, T. (2008). Wpływ sytuacji politycznej na jakość polszczyzny tygodnika „Trybuna
Radziecka” wydawanego w ZSRR w dwudziestoleciu międzywojennym. W: E. Laskowska,
I. Benenowska, M. Jaracz (red.). Język, społeczeństwo, wartości. Bydgoszcz, s. 137–149.
Graczykowska, T. (2009). Osobliwa leksyka w książce Tomasza Dąbala „Polacy Związku
Radzieckiego”. Linguistica Bidgostiana 6, s. 64–72.
Graczykowska, T. (2010). Słownik Józefa Krasnego a żywy polski język radziecki w dwudziestoleciu
międzywojennym (kilka uwag o konkursie ogłoszonym przez „Trybunę Radziecką” w 1930 r.).
Acta Baltico-Slavica 34, s. 89–101.
Graczykowska, T. (2011). Język polski w Rosji Radzieckiej w okresie międzywojennym a polszczyzna
na Białorusi Radzieckiej (na materiale wybranych zagadnień fl eksji rzeczownika). Acta Baltico-
Slavica 35, s. 37–58.
Graczykowska, T. (2012a). Porewolucyjna, radziecka rzeczywistość odzwierciedlona w nazwach
zawodów (na materiale „Trybuny Radzieckiej” z lat 1927–1938; litery A–K). Slavia Orientalis
41, nr 4, s. 511–531.
Graczykowska, T. (2014). Wpływ języka rosyjskiego na słownictwo wydawanej w dwudziestoleciu
międzywojennym ZSRR polskiej prasy (na przykładzie leksyki dotyczącej sfery rolniczej
w „Trybunie Radzieckiej”). Poradnik Językowy 7, s. 76–87.
Gregorowicz, S. (1996). Polacy w Rosji i w ZSRR. W: Nowa encyklopedia powszechna PWN. T. 5.
Warszawa, s. 592.
Grek-Pabisowa, I. (2003). Język polski okresu międzywojennego 1920–1939 na Białorusi radzieckiej.
Acta Baltico-Slavica 27, s. 53–61.
Grek-Pabisowa, I., Ostrówka, M., Biesiadowska-Magdziarz, B. (2008). Język polski na Białorusi
radzieckiej w okresie międzywojennym. Polszczyzna pisana. Warszawa.
Iwanow, M. (1991). Pierwszy naród ukarany. Polacy w Związku Radzieckim 1921–1939. Warszawa
– Wrocław.
Joachimiak-Prażanowska, J. (2007). Słownictwo przestarzałe i archaiczne w słowniku rosyjskopolskim
S. Lewińskiej i T. Staraka. Linguistica Bidgostiana 4, s. 187–206.
Joachimiak-Prażanowska, J., Mędelska, J. (2001). Osobliwe słownictwo „Kuriera Wileńskiego”
(1924–1939) na tle swoistej leksyki powojennej prasy wileńskiej. W: F. Czyżewski (red.). Język
i kultura na pograniczu polsko-ukraińsko-białoruskim. Lublin, s. 159–177.
Mędelska, J. (2000). Język polskiej prasy wileńskiej (1945–1979). T. 2: Lata 1945–1959.
Bydgoszcz.
Mędelska, J. (Й. Мэндельска) (2001). Проблемы исследования послереволюционного варианта
советского польского языка. Scando-Slavica 47, s. 53–61.
Mędelska, J. (2004). Język polskiej prasy wileńskiej (1945–1979). T. 3: Lata 1960–1979. Cz. 2:
Słownictwo, wyrazy. Bydgoszcz.
Mędelska, J. (2007). Siedmiolatki i polityka. Język kowieńskich „Nowych czytanek”.
W: E. Laskowska, M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz, s. 101–112.
Mędelska, J. (2008). Nowe, radzieckie realia odzwierciedlone w moskiewskim słowniku rosyjskopolskim,
wydanym w latach 30. ubiegłego wieku. W: E. Laskowska, I. Benenowska, M. Jaracz
(red.). Język, społeczeństwo, wartości. Bydgoszcz, s. 275–285.
Mędelska, J. (2010). Rosyjskie skrótowce porewolucyjne w pierwszych radzieckich słownikach
dwujęzycznych. Acta Baltico-Slavica 34, s. 73–101.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2000a). Kułak czy gbur? Rozterki twórców polszczyzny radzieckiej.
Przegląd Polonijny 26, z. 3, s. 129–132.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2000b). Twórzmy słownik „polskiego języka radzieckiego”. Poradnik
Językowy 8, s. 39–49.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2001). Z badań nad językiem Polonii radzieckiej lat 1917–1939.
W: M. Szewczyk, M. Czachorowska (red.). Język polski w rozwoju. Bydgoszcz, s. 111–121.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2003). Język polski na Białorusi Radzieckiej okresu międzywojennego
(kilka uwag na gorąco). Acta Baltico-Slavica 27, s. 63–71.
Ostaszewska, D. (1996). Polszczyzna w radzieckich więzieniach i łagrach i na zesłaniu.
W: I. Bajerowa (red.). Język polski czasu drugiej wojny światowej (1939–1945). Warszawa,
s. 271–281.
Sierocka, K. (1963). Z dziejów czasopiśmiennictwa polskiego w ZSRR („Kultura Mas” 1929–1937).
Warszawa.
Sierocka, K. (1968). Polonia radziecka 1917–1939. Z działalności kulturalnej i literackiej.
Warszawa.
Smółkowa, T. (1999). Nowe słownictwo polskie. Materiały z prasy lat 1985–1992. Cz. II: P–Ż.
Kraków.
Szydłowska-Ceglowa, B. (1997). Język polski w Rosji porewolucyjnej i ZSRR (do roku 1935). Język
Polski 77, z. 4–5, s. 251–258.
Tekiel, D. (1988). Nowe słownictwo polskie. Materiały prasy lat 1972–1981. Cz. 1: A–O. Wrocław
etc.
Tomasik, P. (2007). Ideologia w skrócie. Obraz Związku radzieckiego lat 20. XX wieku utrwalony
w skrótowcach rosyjskich. W: E. Laskowska, M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz,
s. 161–165.
Киселёва, И. (2007). Советский польский язык в России до II Мировой войны. W: E. Laskowska,
M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz, s. 87–92.
Маршалэк, М. (2001). Из исследований над советским польским языком. Zinatniskie Raksti 3,
s. 167–173.
Мэндельска, Й. (2001). Проблемы исследования послереволюционного варианта советского
польского языка. Scando-Slavica 47, s. 53–61.
w świetle materiałów słownikowych i prasy powojennej. Kielce.
Cimek, H. (1993). Tomasz Dąbal 1890–1937. Rzeszów.
Graczykowska, T. (2005). Język cyklu reportaży „Płomień i próchno” Wandy Wasilewskiej na tle
polszczyzny radzieckiej. Linguistica Bidgostiana 2, s. 96–105.
Graczykowska, T. (2007a). Rusycyzmy i sowietyzmy we wspomnieniach Wandy Wasilewskiej.
Linguistica Bidgostiana 4, s. 158–170.
Graczykowska, T. (2007b). Rusycyzmy i sowietyzmy w tekstach Tomasza Dąbala (przedstawiciela
polskich komunistów przebywających w okresie międzywojennym w ZSRR). W: E. Laskowska,
M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz, s. 39–51.
Graczykowska, T. (2008). Wpływ sytuacji politycznej na jakość polszczyzny tygodnika „Trybuna
Radziecka” wydawanego w ZSRR w dwudziestoleciu międzywojennym. W: E. Laskowska,
I. Benenowska, M. Jaracz (red.). Język, społeczeństwo, wartości. Bydgoszcz, s. 137–149.
Graczykowska, T. (2009). Osobliwa leksyka w książce Tomasza Dąbala „Polacy Związku
Radzieckiego”. Linguistica Bidgostiana 6, s. 64–72.
Graczykowska, T. (2010). Słownik Józefa Krasnego a żywy polski język radziecki w dwudziestoleciu
międzywojennym (kilka uwag o konkursie ogłoszonym przez „Trybunę Radziecką” w 1930 r.).
Acta Baltico-Slavica 34, s. 89–101.
Graczykowska, T. (2011). Język polski w Rosji Radzieckiej w okresie międzywojennym a polszczyzna
na Białorusi Radzieckiej (na materiale wybranych zagadnień fl eksji rzeczownika). Acta Baltico-
Slavica 35, s. 37–58.
Graczykowska, T. (2012a). Porewolucyjna, radziecka rzeczywistość odzwierciedlona w nazwach
zawodów (na materiale „Trybuny Radzieckiej” z lat 1927–1938; litery A–K). Slavia Orientalis
41, nr 4, s. 511–531.
Graczykowska, T. (2014). Wpływ języka rosyjskiego na słownictwo wydawanej w dwudziestoleciu
międzywojennym ZSRR polskiej prasy (na przykładzie leksyki dotyczącej sfery rolniczej
w „Trybunie Radzieckiej”). Poradnik Językowy 7, s. 76–87.
Gregorowicz, S. (1996). Polacy w Rosji i w ZSRR. W: Nowa encyklopedia powszechna PWN. T. 5.
Warszawa, s. 592.
Grek-Pabisowa, I. (2003). Język polski okresu międzywojennego 1920–1939 na Białorusi radzieckiej.
Acta Baltico-Slavica 27, s. 53–61.
Grek-Pabisowa, I., Ostrówka, M., Biesiadowska-Magdziarz, B. (2008). Język polski na Białorusi
radzieckiej w okresie międzywojennym. Polszczyzna pisana. Warszawa.
Iwanow, M. (1991). Pierwszy naród ukarany. Polacy w Związku Radzieckim 1921–1939. Warszawa
– Wrocław.
Joachimiak-Prażanowska, J. (2007). Słownictwo przestarzałe i archaiczne w słowniku rosyjskopolskim
S. Lewińskiej i T. Staraka. Linguistica Bidgostiana 4, s. 187–206.
Joachimiak-Prażanowska, J., Mędelska, J. (2001). Osobliwe słownictwo „Kuriera Wileńskiego”
(1924–1939) na tle swoistej leksyki powojennej prasy wileńskiej. W: F. Czyżewski (red.). Język
i kultura na pograniczu polsko-ukraińsko-białoruskim. Lublin, s. 159–177.
Mędelska, J. (2000). Język polskiej prasy wileńskiej (1945–1979). T. 2: Lata 1945–1959.
Bydgoszcz.
Mędelska, J. (Й. Мэндельска) (2001). Проблемы исследования послереволюционного варианта
советского польского языка. Scando-Slavica 47, s. 53–61.
Mędelska, J. (2004). Język polskiej prasy wileńskiej (1945–1979). T. 3: Lata 1960–1979. Cz. 2:
Słownictwo, wyrazy. Bydgoszcz.
Mędelska, J. (2007). Siedmiolatki i polityka. Język kowieńskich „Nowych czytanek”.
W: E. Laskowska, M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz, s. 101–112.
Mędelska, J. (2008). Nowe, radzieckie realia odzwierciedlone w moskiewskim słowniku rosyjskopolskim,
wydanym w latach 30. ubiegłego wieku. W: E. Laskowska, I. Benenowska, M. Jaracz
(red.). Język, społeczeństwo, wartości. Bydgoszcz, s. 275–285.
Mędelska, J. (2010). Rosyjskie skrótowce porewolucyjne w pierwszych radzieckich słownikach
dwujęzycznych. Acta Baltico-Slavica 34, s. 73–101.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2000a). Kułak czy gbur? Rozterki twórców polszczyzny radzieckiej.
Przegląd Polonijny 26, z. 3, s. 129–132.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2000b). Twórzmy słownik „polskiego języka radzieckiego”. Poradnik
Językowy 8, s. 39–49.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2001). Z badań nad językiem Polonii radzieckiej lat 1917–1939.
W: M. Szewczyk, M. Czachorowska (red.). Język polski w rozwoju. Bydgoszcz, s. 111–121.
Mędelska, J., Marszałek, M. (2003). Język polski na Białorusi Radzieckiej okresu międzywojennego
(kilka uwag na gorąco). Acta Baltico-Slavica 27, s. 63–71.
Ostaszewska, D. (1996). Polszczyzna w radzieckich więzieniach i łagrach i na zesłaniu.
W: I. Bajerowa (red.). Język polski czasu drugiej wojny światowej (1939–1945). Warszawa,
s. 271–281.
Sierocka, K. (1963). Z dziejów czasopiśmiennictwa polskiego w ZSRR („Kultura Mas” 1929–1937).
Warszawa.
Sierocka, K. (1968). Polonia radziecka 1917–1939. Z działalności kulturalnej i literackiej.
Warszawa.
Smółkowa, T. (1999). Nowe słownictwo polskie. Materiały z prasy lat 1985–1992. Cz. II: P–Ż.
Kraków.
Szydłowska-Ceglowa, B. (1997). Język polski w Rosji porewolucyjnej i ZSRR (do roku 1935). Język
Polski 77, z. 4–5, s. 251–258.
Tekiel, D. (1988). Nowe słownictwo polskie. Materiały prasy lat 1972–1981. Cz. 1: A–O. Wrocław
etc.
Tomasik, P. (2007). Ideologia w skrócie. Obraz Związku radzieckiego lat 20. XX wieku utrwalony
w skrótowcach rosyjskich. W: E. Laskowska, M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz,
s. 161–165.
Киселёва, И. (2007). Советский польский язык в России до II Мировой войны. W: E. Laskowska,
M. Jaracz (red.). Język, historia, polityka. Bydgoszcz, s. 87–92.
Маршалэк, М. (2001). Из исследований над советским польским языком. Zinatniskie Raksti 3,
s. 167–173.
Мэндельска, Й. (2001). Проблемы исследования послереволюционного варианта советского
польского языка. Scando-Slavica 47, s. 53–61.
Graczykowska, T. (2014). Podgburek, łazik, sektant… – the Lexical Reflection of Enemies of the Soviet State in the Weekly “Trybuna Radziecka” (1927–1938). Acta Neophilologica, 1(XVI), 15–25. Retrieved from https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/an/article/view/800
Tamara Graczykowska
Instytut Neofilologii i Lingwistyki Stosowanej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Instytut Neofilologii i Lingwistyki Stosowanej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Most read articles by the same author(s)
- Tamara Graczykowska, THE POLITICAL PROPAGANDA LANGUAGE IN THE POLISH PRESS PUBLISHED IN THE INTERWAR PERIOD (BASED ON “TRYBUNA RADZIECKA”) , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XVI (2014): Acta Neophilologica
- Tamara Graczykowska, DOM DZIECIĘCY, BIEG BARJEROWY, KULTURALNO-BYTOWE OBSŁUGIWANIE: ON PHRASEMES IN THE POLISH LANGUAGE SOVIET PRESS (BASED ON “TRYBUNA RADZIECKA” 1927-1938) , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XVIII (2016): Acta Neophilologica
Similar Articles
- Anna Toczyńska-Pęksa, RECEPTION OF THE PETER VYAZEMSKY’S WORKS IN POLISH LITERATURE , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XVII (2015): Acta Neophilologica
- Sławomir Studniarz, The Question of Rendering the Addressee in the Polish Translations of Song of Myself by Walt Whitman , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XV (2013): Acta Neophilologica
- Sebastian Mrożek, AUF DER SUCHE NACH DER POLNISCHEN IDENTITAT. ZUM ROMANTISCHEN KULTURMUSTER IN POLEN , Acta Neophilologica: No. IX (2007): Acta Neophilologica
- Mariola Jaworska, Inner Differentiation and Individualization During Foreign Language Classes – the Opportunity for Dyslexic Students , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XIV (2012): Acta Neophilologica
- Nadiya Holubinka, LEXICAL AND GRAMMATICAL FEATURES OF THE SCIENTIFIC AND TECHNICAL TEXT TRANSLATION INTO UKRAINIAN (ON THE MATERIAL OF GEODESIC TERMINOLOGY) , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XX (2018): Acta Neophilologica
- Agnieszka Pawłowska, About Writing in a Foreign Language from the Perspective of Individual Language Skills Based on the Example of Teaching German to Advanced Learners , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XV (2013): Acta Neophilologica
- Zoriana Kunch, FEATURES OF UKRAINIAN TRANSLATION OF PASSIVE VERBAL CONSTRUCTIONS FROM RUSSIAN LANGUAGE IN SCIENTIFIC AND SOCIO-POLITICAL TEXTS , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XX (2018): Acta Neophilologica
- Aleksandra Zywert, A Story of the Power of Unity (Natalka Babina, Bodai Budka) , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XXIV (2022): Acta Neophilologica
- Ольга Иванищева, “FISH” CONCEPT IN THE KILDIN SAAMI LANGUAGE , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XVIII (2016): Acta Neophilologica
- Bartosz Poluszyński, METALEXICOGRAPHIC TRAINING IN THE GLOBAL ONLINE REALITY – PRACTICAL ASSISTANCE OR AN ACT OF ARCHAISM IN THE INTERCULTURAL LANGUAGE LEARNING AND TEACHING PROCESS OF THE 21ST CENTURY? , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XXII (2020): Acta Neophilologica
<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>
You may also start an advanced similarity search for this article.