THE PETTY DEMON BY FYODOR SOLOGUB ON POLISH STAGES
Jadwiga Gracla
Katedra Białorutenistyki Uniwersytet WarszawskiAbstract
The present article focuses on the post-war stage productions of Fyodor Sologub’s The Petty
Demon (also known as The Little Demon). The history of stage productions of Sologub’s novel in
Poland is discussed. The author notes the absence of a key figure – niedotykomka (little demon) – and
the implementation of the stage text of the novel instead of a text of play. Due to these facts, as well
as because of the lack of allocation of space into the fantastic and the realistic, the performance does
not reflect the ideas of the original text. According to the author, there was a shift in emphasis in the
stage performances, damaging the symbolic and decadent nature of the text.
Keywords:
spectacle, drama, Sologub, expressionism, spaceReferences
Bab J. 1953. Teatr współczesny. Przeł. Misiołek E. Warszawa: PIW.
Bablet Denis., 1973. Współczesna reżyseria. Warszawa: PIW.
Bablet Denis. 1980. Rewolucje sceniczne XX wieku. Przeł. Strzelecki Z., Mazur K. Warszawa: PIW.
Braun Kazimierz. 1984. Wielka Reforma Teatru. Ludzie – Idee – Zdarzenia. Wrocław-Warszawa-
-Kraków-Gdańsk-Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Brauneck M. 1993-2005. Die Welt als Bühne. Geschichte des europäischen Theaters. T. 1-5. Stuttgart-
Weimar: J. B. Metzler Verlag.
Ekspresjonizm w teatrze europejskim. 1983. Przeł. Choińska A., Choiński K., Radziwiłłowa E. Warszawa:
PIW.
Gracla Jadwiga. 2013. Dramat wobec sceny. Echa ewolucji teatru europejskiego w dramaturgii
pierwszego trzydziestolecia XX wieku, Katowice: Oficyna Wydawnicza Wacław Walasek.
Gracla Jadwiga. 2002. Dramaturgia rosyjska przełomu XIX i XX wieku w świetle przemian teatru
w Europie, Katowice: Wydawnictwo UŚ.
Gracla Jadwiga. 2006. Modus egzystencji postaci jako studium choroby psychicznej (Próba analizy
scenicznej wersji Małego biesa Fiodora Sołoguba). „Studia Rusycystyczne” nr 14: 21-27.
Kania Kazimierz. Gorzki i okrutny spektakl. W: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/44085.html [Dostęp
12 X 2015].
Kowzan Tadeusz. 1988. Znak w teatrze. W: Problemy teorii dramatu i teatru. Red. Degler J. Wrocław:
Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Nicoll Allardyce. 1983. Dzieje dramatu. Przeł. Krzeczkowski H., Niepokólczycki W., Nowacki
J. Warszawa: PIW.
Osiński Zbigniew. 1979. Prace reżyserskie i scenograficzne Konrada Swinarskiego. „Pamiętnik
Teatralny: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce teatru” z. 1: 3-104.
Pavis Patrice. 1998. Słownik terminów teatralnych. Przeł. Świontek S. Wrocław-Warszawa: Zakład
Narodowy im. Ossolińskich.
Sielicki Franciszek. 1996. Pisarze rosyjscy początku XX wieku w Polsce Międzywojennej. Wrocław:
Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Sologub Fedor. 1909. Melkij bes. Moskva : Izdatel‘stvo AST : Astrel‘.
Sugiera Małgorzata. 1993. Craig, Stanisławski i moskiewski Hamlet. „Dialog: miesięcznik Związku
Literatów Polskich” t. 38, nr 8: 98-108.
Swinarski Konrad. 1988. Wierność wobec zmienności. Wstęp Fik M. Red. Fik M. i Sieradzki J. Warszawa:
Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Taranienko Zbigniew. 1981. Rozmowy o teatrze. Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania
Kultury.
Teatr Konrada Swinarskiego. Rekonesans. 1978. Red. Udalska E. Katowice: Wydawnictwo UŚ.
Semil Małgorzata, Wysińska Elżbieta. 1990. Słownik współczesnego teatru. Twórcy, teatry, teorie,
Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Źródła internetowe:
http://www.e-teatr.pl/pl/osoby/6236.html [Dostęp 15 X 2015].
http://www.e-teatr.pl/pl/realizacje/2358,sztuka.html [Dostęp 18 X 2015].
http://www.fsologub.ru/o-sologube/pavlova_pisatel-inspektor-11.html [Dostęp 20 X 2015].
Bablet Denis., 1973. Współczesna reżyseria. Warszawa: PIW.
Bablet Denis. 1980. Rewolucje sceniczne XX wieku. Przeł. Strzelecki Z., Mazur K. Warszawa: PIW.
Braun Kazimierz. 1984. Wielka Reforma Teatru. Ludzie – Idee – Zdarzenia. Wrocław-Warszawa-
-Kraków-Gdańsk-Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Brauneck M. 1993-2005. Die Welt als Bühne. Geschichte des europäischen Theaters. T. 1-5. Stuttgart-
Weimar: J. B. Metzler Verlag.
Ekspresjonizm w teatrze europejskim. 1983. Przeł. Choińska A., Choiński K., Radziwiłłowa E. Warszawa:
PIW.
Gracla Jadwiga. 2013. Dramat wobec sceny. Echa ewolucji teatru europejskiego w dramaturgii
pierwszego trzydziestolecia XX wieku, Katowice: Oficyna Wydawnicza Wacław Walasek.
Gracla Jadwiga. 2002. Dramaturgia rosyjska przełomu XIX i XX wieku w świetle przemian teatru
w Europie, Katowice: Wydawnictwo UŚ.
Gracla Jadwiga. 2006. Modus egzystencji postaci jako studium choroby psychicznej (Próba analizy
scenicznej wersji Małego biesa Fiodora Sołoguba). „Studia Rusycystyczne” nr 14: 21-27.
Kania Kazimierz. Gorzki i okrutny spektakl. W: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/44085.html [Dostęp
12 X 2015].
Kowzan Tadeusz. 1988. Znak w teatrze. W: Problemy teorii dramatu i teatru. Red. Degler J. Wrocław:
Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Nicoll Allardyce. 1983. Dzieje dramatu. Przeł. Krzeczkowski H., Niepokólczycki W., Nowacki
J. Warszawa: PIW.
Osiński Zbigniew. 1979. Prace reżyserskie i scenograficzne Konrada Swinarskiego. „Pamiętnik
Teatralny: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce teatru” z. 1: 3-104.
Pavis Patrice. 1998. Słownik terminów teatralnych. Przeł. Świontek S. Wrocław-Warszawa: Zakład
Narodowy im. Ossolińskich.
Sielicki Franciszek. 1996. Pisarze rosyjscy początku XX wieku w Polsce Międzywojennej. Wrocław:
Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Sologub Fedor. 1909. Melkij bes. Moskva : Izdatel‘stvo AST : Astrel‘.
Sugiera Małgorzata. 1993. Craig, Stanisławski i moskiewski Hamlet. „Dialog: miesięcznik Związku
Literatów Polskich” t. 38, nr 8: 98-108.
Swinarski Konrad. 1988. Wierność wobec zmienności. Wstęp Fik M. Red. Fik M. i Sieradzki J. Warszawa:
Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Taranienko Zbigniew. 1981. Rozmowy o teatrze. Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania
Kultury.
Teatr Konrada Swinarskiego. Rekonesans. 1978. Red. Udalska E. Katowice: Wydawnictwo UŚ.
Semil Małgorzata, Wysińska Elżbieta. 1990. Słownik współczesnego teatru. Twórcy, teatry, teorie,
Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.
Źródła internetowe:
http://www.e-teatr.pl/pl/osoby/6236.html [Dostęp 15 X 2015].
http://www.e-teatr.pl/pl/realizacje/2358,sztuka.html [Dostęp 18 X 2015].
http://www.fsologub.ru/o-sologube/pavlova_pisatel-inspektor-11.html [Dostęp 20 X 2015].
Gracla, J. (2015). THE PETTY DEMON BY FYODOR SOLOGUB ON POLISH STAGES. Acta Neophilologica, 2(XVII), 113–119. Retrieved from https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/an/article/view/761
Jadwiga Gracla
Katedra Białorutenistyki Uniwersytet Warszawski
Katedra Białorutenistyki Uniwersytet Warszawski
Most read articles by the same author(s)
- Jadwiga Gracla, EVREINOV IN THE POST-WAR POLAND (NOTES ON THE PERFORMANCE UWAGI O SPEKTAKLU THEATRE OF THE ETERNAL WAR IN TEATR WYBRZEŻE) , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XVII (2015): Acta Neophilologica
- Jadwiga Gracla, Maxim Gorky’s The "Lower Depths" as Interpreted by Polish Theatre (Based on Selected Performances) , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XXVI (2024): Acta Neophilologica
- Jadwiga Gracla, Between the Memory of History and the Oblivion of Suffering. Comments on Cornelius Schwalm’s "Hotel Auschwitz" , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XXVIII (2026): Acta Neophilologica
Similar Articles
- Maciej Pieczyński, The Virtual World of the Latest Russian/Russian-language Dramatic Texts , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XXIV (2022): Acta Neophilologica
- Dominika Kotuła, “What is invisible wants to be seen sometimes”. Experiencing Space in "If You Were Cut in Half" by Łukasz Barys , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XXVI (2024): Acta Neophilologica
- Elena Kurant, The Chronotope of War: The Anti-War Message in Contemporary Russian-Language Drama , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XXVII (2025): Acta Neophilologica
- Monika Sidor, Reality and the World of a Book. A Writer’s Individuality in View of Time and Emigration Space in По карнизам [Along the Cornices] by Aleksei Remizov , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XIV (2012): Acta Neophilologica
- Swietłana Leszczak, ПРЕЗЕНТАТИВНАЯ МОДЕЛЬ ИЗОБРАЖЕНИЯ ПРИРОДЫ В ИДИОСТИЛЕ БОРИСА ГРЕБЕНЩИКОВА , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XIX (2017): Acta Neophilologica
- Czesław Płusa, WOKÓŁ POSTMODERNISTYCZNEJ POETYKI DRAMATU TANKREDA DORSTA DIE SCHATTENLINIE , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XVIII (2016): Acta Neophilologica
- Anna Chudzińska-Parkosadze, From Deliberations above Issues of Space and Time Continuum in the Novel The Master and Margarita by Mikhail Bulgakov , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XV (2013): Acta Neophilologica
- Jarosław Strycharski, The Concept of LIFE in the Drama by Vassily Sigarev , Acta Neophilologica: Vol. 2 No. XIV (2012): Acta Neophilologica
- Trevor Hill, The Drama of Language Learning: Using English Literature with a Polish Teenage Youth Theatre , Acta Neophilologica: Vol. 1 No. XXVI (2024): Acta Neophilologica
- Andrzej Pilipowicz, Maria Callas in the Drama Master Class by Terrence McNally and in the Novel The Great Bagarozy by Helmut Krausser , Acta Neophilologica: No. XIII (2011): Acta Neophilologica
You may also start an advanced similarity search for this article.
