Is there a text image of the world?
Wojciech Kajtoch
Jagiellonian UniversityAbstract
The article presents the most important opinions in Poland on the interdependence of the linguistic worldview and the text worldview. It tries to answer the title question on the basis of empirical examples. Establishing a text worldview is also a kind of discourse research. The paper proposes to refer to the lexicographic tradition (creating thematic dictionaries) and to the quantitative lexical analysis of the content. The empirical material used in the study consists of three text corpora of 250,000 words each. They contain texts taken from youth magazines from the 1990s. The views presented in the article oppose the findings of the Lublin school of ethnolinguistics.
Keywords:
cultural linguistic, language worldview, text worldview, discourse analysis, thematic lexicography, quantitative content analysis, lexical-semantic groupReferences
Bartmiński, J. (2020), W poszukiwaniu paradygmatu etnolingwistyki: glosariusz kluczowych terminów i pojęć. In: Јuzhnoslovenski filolog [B: Јужнословенски филолог]. LXXVI (2), 79-103. Google Scholar
Bartmiński, J. | Niebrzegowska, S. (1998), Profile a podmiotowa interpretacja świata. W: Bartmiński, J. | Tokarski, R. (red.), Profilowanie w języku i w tekście. Lublin, 211-224. Google Scholar
Bartmiński, J. | Niebrzegowska-Bartmińska, S. (2009), Tekstologia. Warszawa. Google Scholar
Czachur, W. (2020), Lingwistyka dyskursu jako integrujący program badawczy. Wrocław. Google Scholar
Flont, M. | Kajtoch, W. | Pielużek, M. (2015), Perspektywy leksykalnej ilościowej analizy zawartości. W: Kiklewicz, A. | Uchwanowa-Szmygowa, I. (red.), Dyskurs: aspekty lingwistyczne, semiotyczne i komunikacyjne. Olsztyn, 129-145. Google Scholar
Głaz, A. (2013), Prostowanie zwierciadła: Przyczynek do ( jeszcze?) niezaistniałej dyskusji nt. kondycji lubelskiej etnolingwistyki. W: Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego. 69, 139-151. Google Scholar
Hallig, R. | von Wartburg, W. (1952), Begriffssystem als Grundlage für die Lexikographie: Versuch eines Ordnungsschemas. Berlin. Google Scholar
Jakobson, R. (1976), Poetyka w świetle językoznawstwa. W: Markiewicz, H. (red.), Współczesna teoria badań literackich za granicą: Antologia. Т. II. Kraków, 22-68. Google Scholar
Kajtoch, W. (2006), Tekst. W: Pisarek, W. (red.), Słownik terminologii medialnej. Kraków, 214. Google Scholar
Kajtoch, W. (2008), Językowe obrazy świata i człowieka w prasie młodzieżowej i alternatywnej. T. 1 i 2. Kraków. Google Scholar
Kajtoch, W. (2018), O niektórych rodzajach badań prasy drukowanej. W: Jęczeń, J. | Guzdek, P. (red.), Medioznawstwo personalistyczne. T. 2: Wybrane zagadnienia z kultury mediów. Lublin, 625-668. Google Scholar
Kajtoch, W. (2021a), Uwagi o współczesnej polskiej piosence patriotycznej. W: Kawka, M. | Prażuch, W. | Płaneta, P. (red.) Medialne i transmedialne procesy narracyjne w identyfikacji postaw patriotycznych Polaków. Kraków, 333-356. Google Scholar
Kajtoch, W. (2021b), Wykład wykładu: Rzecz o mowie noblowskiej Olgi Tokarczuk | The Lecture about Lecture: On Olga Tokarczuk’s Nobel Speech. Kraków. Google Scholar
Kępa-Figura, D. | Nowak, P. (2006), Językowy obraz świata a medialny obraz świata. W: Zeszyty Prasoznawcze. 1-2 (185-186), 51-62. Google Scholar
Kiklewicz, A. | Wilczewski, M. (2011), Współczesna lingwistyka kulturowa: zagadnienia dyskusyjne (na marginesie monografii Jerzego Bartmińskiego Aspects of Cognitive Ethnolinguistics. W: Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego. 67, 65-178. Google Scholar
Kurzowa, Z. (2005), Ilustrowany słownik podstawowy języka polskiego wraz z indeksem pojęciowym wyrazów i ich znaczeń. Kraków. Google Scholar
Markowski, A. (1990), Leksyka wspólna różnym odmianom polszczyzny. T. 1 i 2. Warszawa. Milewski, T. (1976), Językoznawstwo. Warszawa. Google Scholar
Niebrzegowska-Bartmińska, S. (2020), Definiowanie i profilowanie pojęć w (etno)lingwistyce. Lublin. Nowak, P. | Tokarski, R. (2007), Medialna wizja świata a kreatywność językowa. W: Nowak, P. | Tokarski, R. (red.), Kreowanie światów w języku mediów. Lublin, 9-36. Google Scholar
Sieradzka-Baziur, B. (2020), Onomazjologiczny słownik online: Metodologia, zawartość, wykorzystanie w badaniach na przykładzie „Słownika pojęciowego języka staropolskiego”. Kraków, 140-154. Google Scholar
Skowronek, B. (2020), Język w filmie: Ujęcie mediolingwistyczne. Kraków. Google Scholar
Tokarski, R. (1998), Kulturowe i tekstotwórcze aspekty profilowania. W: Bartmiński, J. (red.), Profilowanie w języku i w tekście. Lublin, 35-52. Google Scholar
Tokarski, R. (2001), Słownictwo jako interpretacja świata. W: Bartmiński, J. (red.), Współczesny język polski. Lublin, 343-370. Google Scholar
Tokarski, R. (2013), Światy za słowami: Wykłady z semantyki leksykalnej. Lublin. Google Scholar
Tokarski, R. (2015), Skrypty w językowym i tekstowym obrazie świata. W: Hofman, I. | Kępa-Figura, D. (red.), Współczesne media: Medialny obraz świata. T. 1: Zagadnienie teoretyczne. Lublin, 47-60. Google Scholar
Tokarski, R. (2016), Od językowego obrazu świata do obrazów świata w języku. W: Język Polski. XCVI (2), 28-37. Google Scholar
Winiarska, J. (2005), Indeks pojęciowy wyrazów i ich znaczeń. W: Kurzowa, Z. (red.), Ilustrowany słownik podstawowy języka polskiego wraz z indeksem pojęciowym wyrazów i ich znaczeń. Kraków, 377-515. Google Scholar
Jagiellonian University
Most read articles by the same author(s)
- Wojciech Kajtoch, Postmodernistyczna powieść w oczach szkolnego polonisty , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 11 No. 2 (2020): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Wojciech Kajtoch, Lexical quantitative content analysis as a method of studying the language of print media , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 16 No. 2 (2025): East European Review
- Wojciech Kajtoch, The adventures of six lieutenants, or on a new hypothetical subgenre of contemporary Russian war films about the Second (Great Patriotic) War , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 17 No. 1 (2026): East European Review
Similar Articles
- Irina Pushkareva, The Media Image of Language in the Modern Russian Newspaper (on the Material of the City Newspaper “Kuznetskiy Rabochiy”) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 10 No. 2 (2019): Przegląd Wschodnioeuropejski Tom 10 Nr 2 (2019)
- Wojciech Kajtoch, Lexical quantitative content analysis as a method of studying the language of print media , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 16 No. 2 (2025): East European Review
- Andrey N. Bezrukov, Intertextuality reception in postmodernist discourse , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 8 No. 2 (2017): East European Review
- Yuriy Serebriansky, Language distinctions in Russophone groups of the Polish segment of Facebook , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 15 No. 1 (2024): East European Review
- Helena Pociechina, Russia in Ukrainian internet memes (war period 2022-2023) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 15 No. 2 (2024): East European Review
- Sagit Shafikov, Language and Cultural Peculiarity in a Crooked Mirror of Cultural Linguistics , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 10 No. 1 (2019): East European Review
- Katarzyna Nosidlak, Agata Wolanin, English language teachers’ online community of practice during the Ukrainian refugee crisis: A thematic analysis of Facebook group discussions , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 17 No. 1 (2026): East European Review
- Jakub Sadowski, The language of the state-forming nation. On one amendment to the Russian constitution in the context of the mythological function of a legislative text , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 12 No. 2 (2021): East European Review
- Michał Głuszkowski, Institutional support of intergenerational transmission of minority language (on the example of Russian Old Believers in Poland) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 12 No. 1 (2021): East European Review
- Inna Horofianiuk, Polish-Ukrainian language contacts in the context of dialectal lexicography in the late 19th century: Słowniczek prowincyоnalizmów podolskich by A. Kremer , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 17 No. 1 (2026): East European Review
You may also start an advanced similarity search for this article.
