Baza źródłowa do powstania listopadowego na ziemiach litewskich
Source database for the November Uprising in Lithuania’s areas
Norbert Kasparek
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w OlsztynieAbstract
The history of the November Uprising is still studied from the same sources. Polish historians rarely reach for materials from Russian, Lithuanian or Byelorussian archives. The most well-known collection was prepared by Feliks Wrotnowski. It has a publicistic and memoir character and it was created a few years after 1831. This collection should be critically re-published.
Keywords:
November uprising war of 1831 year Lithuania Poland HistoriographyReferences
Barszczewska-Krupa, A. (1999), Emigracja i kraj. Wokół modernizacji polskiej świadomości społecznej i narodowej 1831-1863. Łódź.
Bartnik, G. (1983), Materiały w AGAD dotyczące powstania listopadowego w zespołach akt Komisja Województwa Mazowieckiego i Komisja Województwa Kaliskiego oraz Papierach gen. F. Rohlada. W: Archeion. 75, 53-58.
Caban, W. (1999), Droga Józefa Przecławskiego do ugody z Rosją. W: Kalembka, S./Kasparek, N. (red.), Między irredentą a kolaboracją. Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborców. Olsztyn, 81-95.
Dangel, S. (1925), Rok 1831 na Mińszczyźnie. Warszawa.
Djakow, W. (1992/1993), Przegląd dokumentów dotyczących polskich ruchów niepodległościowych z okresu 1830-1855 w zasobach Centralnego Państwowego Archiwum Wojskowo-Historycznego Rosji w Moskwie. W: Przegląd Wschodni. 2(1/2), 165-167, 419-434.
Feduszka, J. (2004) , Powstanie listopadowe na Litwie i Żmudzi. W: Teka Komisji Historycznej. 110-160.
[Gadon, L.] (1902), Emigracya Polska. Pierwsze lata po upadku powstania listopadowego, skreślił… T. 3. Kraków.
Gulczyński, E. (1933), Rok 1830-1831 w Wilnie. Wilno.
Inglot, M. (1982), Propagandowe funkcje carskiej prasy polskojęzycznej w okresie powstania listopadowego. W: Kwartalnik Historii Prasy Polskiej. 3-4, 5-23.
Iwaszkiewicz, J. (1929), Wykaz dóbr ziemskich skonfiskowanych przez rządy zaborcze w latach 1773-1867. Warszawa.
Kaczkowski, J. (1918), Konfiskaty na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim po powstaniach roku 1831 i 1863. Warszawa.
Karew, D. (2001), Polskie powstania XIX wieku w historiografii białoruskiej. W: Barańska, A./ Matwiejczyk, W./Ziółek, J. (red.), Polskie powstania narodowe na tle przemian europejskich. Lublin.
Kasparek, N. (2001), Powstańczy epilog. Żołnierze listopadowi w dniach klęski i internowania 1831-1832. Olsztyn.
Kasparek, N. (2016), Pamiętniki powstańców listopadowych. Przegląd edycji. W: Sikorska-Kulesza, J. (red.), Edytorstwo źródeł XIX wieku – problemy teoretyczne i praktyka edytorska. Warszawa, 91-102.
Kasparek, N. (2019), Dni przełomu powstania listopadowego. Bitwa pod Ostrołęką (26 maja 1831). Ostrołęka.
Klatka, U. (2015), Listy Feliksa Wrotnowskiego do Eustachego Januszkiewicza z lat 1859-1868. W: Sztuka Edycji. 1, 125-160.
Kłak, C. (1986), Relacje „Tygodnika Petersburskiego” o powstaniu listopadowym. W: Kwartalnik Historii Prasy Polskiej. 1, 29-45.
[Lelewel, J.] (1949), Listy emigracyjne. T. 2. Kraków.
Mienicki, R. (1938), Zeznania i zobowiązania uczestników powstania r. 1830/31 na Litwie w świetle akt śledczych. Wilno.
Miknys, R. (2001), Powstania XIX w. w Polsce i na Litwie w historiografii litewskiej. W: Barańska, A./Matwiejczyk, W./Ziółek, J. (red.), Polskie powstania narodowe na tle przemian europejskich. Lublin.
Nowak, A. (2004), Od Imperium do imperium. Spojrzenie na historię Europy Wschodniej. Kraków.
Nowak, A. (2005), Emigracyjne Towarzystwo Litewskie i Ziem Ruskich (1831-1833): laboratorium rozpadu „przednowoczesnego” narodu Rzeczypospolitej. W: Brus, A, (red.), Życie jest wszędzie… Ruchy społeczne w Polsce i Rosji do II wojny światowej. Warszawa, 123-146.
Pamiętniki (1844-1845), Pamiętniki polskie wydawane przez K. Bronikowskiego. T. 1-4. Paryż [T. 1-2, wyd. 2 Przemyśl 1883-1884].
Powstanie (1931), Powstanie listopadowe na Litwie. W: Powstanie 1831 r. na Litwie. Wspomnienia uczestników. Wilno, 1-174.
Pietkiewicz, M. (1832), La Lithuanie et sa dernière insurrection (avec une carte). Bruxelles.
Potulicki , K. P. (1832), Coup d’oeil sur la révolution de Pologne en 1830 et 1831. Avignon.
Rabinowiczówna, S. (1832), Wilno w powstaniu roku 1830/31.Wilno.
Radzyuk, A. (2017), Nad skipetram Raseiskai Imperyi: represiunaya palityka tsaryzmu na zemlyakh Belarusi u kantsy XVII – pershai palove XIX st. Haridnia/Kraków. [Paдзюк, A. (2017), Над скіпетрам Расійскай Імпэрыі: рэпрэсіўная палітыка царызму на землях Беларусі ў канцы XVIII – першай палoвe XIX ст. Гародня/Kрakaў.]
Ramotowska, F. (1983), Akta Władz Centralnych Powstania 1830-1831 przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych. W: Archeion. 7, 7-52.
Rosiak, S. (1933), Wileńska Komisja Śledcza (1831-1834). W: Księga pamiątkowa Koła Historyków Słuchaczy Uniwersytetu Stefana Batorego. Wilno, 250-268.
Różycki, K. (1832), Powstanie na Wołyniu, czyli pamiętnik pułku jazdy wołyńskiej, uformowanego w czasie wojny narodów polskich przeciw despotyzmowi tronu rosyjskiego 1831 roku, pisany przez dowódcę tegoż pułku. Bourges [wyd. 2 Bourges 1833].
Skarbek, J. (1986), Powstanie listopadowe na Litwie w historiografii polskiej (1831-1939). W: Skarbek, J./Ziółek, J. (red.), Państwo. Kościół. Niepodległość. Lublin, 55-72.
Slesoriūnas, F. (1974), 1830-1831 metų sukilimas Lietuvoje. Vilnius.
Staszewska, M. (1970), Życie literackie Wielkiej Emigracji we Francji 1831-1840. Warszawa.
Stolzman, M. (1977), Powstanie listopadowe na Wileńszczyźnie w świetle pamiętnika Michała Pełki Polińskiego. W: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej. XXVII, 89-110.
Straszewicz, J. (1832-1837), Les Polonais et les Polonaises de la Révolution du 29 novembre 1830, ou cent portraits des personnes qui ont figuré dans la dernière guerre de l’indépendance polonaise. Z. 1-20. Paris.
Tokarz, W. (1993), Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831. Warszawa.
Wrotnowski, F. (1837), Powstanie na Wołyniu, Podolu i Ukrainie. T. 1-2. Paryż.
Yanushkevich, Y. (2011), Uspaminy. Minsk. [Янyшкeвіч, Я. (2011), Успаміны. Miнcк.]
Akta urzędowe (1845), Akta urzędowe tyczące się działań jenerała Giełguda na Litwie. W: Bronikowski, K. (red.), Pamiętniki polskie. 3. Paryż, 1-28.
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie (AGAD). Papiery gen. Rohlanda, rkps 2-19.
Archiwum Państwowe w Białymstoku, Komisja Województwa Augustowskiego, rkps 4, 7.
Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie (B. Czart.), rkps 5356 III.
Biblioteka Polska w Paryżu (BPP), rkps 345; 346; 347; 398; 406; 432-545; 754.
Dziennik (1831), Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 5 z 24 X, 23-24; dod. Do nr. 10 z 28 XI, 87-89.
Lietuovos mokslų akademijos Vrublevskių biblioteka (LMAV) (Biblioteka Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich w Wilnie), fond 9-2045.
Lietuvos Valstybės Istorujos Archyvas (LVIA – Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie); fond 437, ap. 3, b. 37-51, 54, 68, 65, 79, 83; ap. 1, b. 5; fond 1135, ap. 4: vol. 369, 369a, 370, 371.
Ustawy Towarzystwa (1832), Ustawy Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich [Paryż].
Władze Centralne Powstania Listopadowego 1830-1831 (WCPL), rkps 549; 692-695; 706; 709; 710.
Zbiór pamiętników (1835), Zbiór pamiętników o powstaniu Litwy w roku 1831, ułożony przez Feliksa Wrotnowskiego. Paryż [wyd. 2 Lipsk 1875].
Bartnik, G. (1983), Materiały w AGAD dotyczące powstania listopadowego w zespołach akt Komisja Województwa Mazowieckiego i Komisja Województwa Kaliskiego oraz Papierach gen. F. Rohlada. W: Archeion. 75, 53-58.
Caban, W. (1999), Droga Józefa Przecławskiego do ugody z Rosją. W: Kalembka, S./Kasparek, N. (red.), Między irredentą a kolaboracją. Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborców. Olsztyn, 81-95.
Dangel, S. (1925), Rok 1831 na Mińszczyźnie. Warszawa.
Djakow, W. (1992/1993), Przegląd dokumentów dotyczących polskich ruchów niepodległościowych z okresu 1830-1855 w zasobach Centralnego Państwowego Archiwum Wojskowo-Historycznego Rosji w Moskwie. W: Przegląd Wschodni. 2(1/2), 165-167, 419-434.
Feduszka, J. (2004) , Powstanie listopadowe na Litwie i Żmudzi. W: Teka Komisji Historycznej. 110-160.
[Gadon, L.] (1902), Emigracya Polska. Pierwsze lata po upadku powstania listopadowego, skreślił… T. 3. Kraków.
Gulczyński, E. (1933), Rok 1830-1831 w Wilnie. Wilno.
Inglot, M. (1982), Propagandowe funkcje carskiej prasy polskojęzycznej w okresie powstania listopadowego. W: Kwartalnik Historii Prasy Polskiej. 3-4, 5-23.
Iwaszkiewicz, J. (1929), Wykaz dóbr ziemskich skonfiskowanych przez rządy zaborcze w latach 1773-1867. Warszawa.
Kaczkowski, J. (1918), Konfiskaty na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim po powstaniach roku 1831 i 1863. Warszawa.
Karew, D. (2001), Polskie powstania XIX wieku w historiografii białoruskiej. W: Barańska, A./ Matwiejczyk, W./Ziółek, J. (red.), Polskie powstania narodowe na tle przemian europejskich. Lublin.
Kasparek, N. (2001), Powstańczy epilog. Żołnierze listopadowi w dniach klęski i internowania 1831-1832. Olsztyn.
Kasparek, N. (2016), Pamiętniki powstańców listopadowych. Przegląd edycji. W: Sikorska-Kulesza, J. (red.), Edytorstwo źródeł XIX wieku – problemy teoretyczne i praktyka edytorska. Warszawa, 91-102.
Kasparek, N. (2019), Dni przełomu powstania listopadowego. Bitwa pod Ostrołęką (26 maja 1831). Ostrołęka.
Klatka, U. (2015), Listy Feliksa Wrotnowskiego do Eustachego Januszkiewicza z lat 1859-1868. W: Sztuka Edycji. 1, 125-160.
Kłak, C. (1986), Relacje „Tygodnika Petersburskiego” o powstaniu listopadowym. W: Kwartalnik Historii Prasy Polskiej. 1, 29-45.
[Lelewel, J.] (1949), Listy emigracyjne. T. 2. Kraków.
Mienicki, R. (1938), Zeznania i zobowiązania uczestników powstania r. 1830/31 na Litwie w świetle akt śledczych. Wilno.
Miknys, R. (2001), Powstania XIX w. w Polsce i na Litwie w historiografii litewskiej. W: Barańska, A./Matwiejczyk, W./Ziółek, J. (red.), Polskie powstania narodowe na tle przemian europejskich. Lublin.
Nowak, A. (2004), Od Imperium do imperium. Spojrzenie na historię Europy Wschodniej. Kraków.
Nowak, A. (2005), Emigracyjne Towarzystwo Litewskie i Ziem Ruskich (1831-1833): laboratorium rozpadu „przednowoczesnego” narodu Rzeczypospolitej. W: Brus, A, (red.), Życie jest wszędzie… Ruchy społeczne w Polsce i Rosji do II wojny światowej. Warszawa, 123-146.
Pamiętniki (1844-1845), Pamiętniki polskie wydawane przez K. Bronikowskiego. T. 1-4. Paryż [T. 1-2, wyd. 2 Przemyśl 1883-1884].
Powstanie (1931), Powstanie listopadowe na Litwie. W: Powstanie 1831 r. na Litwie. Wspomnienia uczestników. Wilno, 1-174.
Pietkiewicz, M. (1832), La Lithuanie et sa dernière insurrection (avec une carte). Bruxelles.
Potulicki , K. P. (1832), Coup d’oeil sur la révolution de Pologne en 1830 et 1831. Avignon.
Rabinowiczówna, S. (1832), Wilno w powstaniu roku 1830/31.Wilno.
Radzyuk, A. (2017), Nad skipetram Raseiskai Imperyi: represiunaya palityka tsaryzmu na zemlyakh Belarusi u kantsy XVII – pershai palove XIX st. Haridnia/Kraków. [Paдзюк, A. (2017), Над скіпетрам Расійскай Імпэрыі: рэпрэсіўная палітыка царызму на землях Беларусі ў канцы XVIII – першай палoвe XIX ст. Гародня/Kрakaў.]
Ramotowska, F. (1983), Akta Władz Centralnych Powstania 1830-1831 przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych. W: Archeion. 7, 7-52.
Rosiak, S. (1933), Wileńska Komisja Śledcza (1831-1834). W: Księga pamiątkowa Koła Historyków Słuchaczy Uniwersytetu Stefana Batorego. Wilno, 250-268.
Różycki, K. (1832), Powstanie na Wołyniu, czyli pamiętnik pułku jazdy wołyńskiej, uformowanego w czasie wojny narodów polskich przeciw despotyzmowi tronu rosyjskiego 1831 roku, pisany przez dowódcę tegoż pułku. Bourges [wyd. 2 Bourges 1833].
Skarbek, J. (1986), Powstanie listopadowe na Litwie w historiografii polskiej (1831-1939). W: Skarbek, J./Ziółek, J. (red.), Państwo. Kościół. Niepodległość. Lublin, 55-72.
Slesoriūnas, F. (1974), 1830-1831 metų sukilimas Lietuvoje. Vilnius.
Staszewska, M. (1970), Życie literackie Wielkiej Emigracji we Francji 1831-1840. Warszawa.
Stolzman, M. (1977), Powstanie listopadowe na Wileńszczyźnie w świetle pamiętnika Michała Pełki Polińskiego. W: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej. XXVII, 89-110.
Straszewicz, J. (1832-1837), Les Polonais et les Polonaises de la Révolution du 29 novembre 1830, ou cent portraits des personnes qui ont figuré dans la dernière guerre de l’indépendance polonaise. Z. 1-20. Paris.
Tokarz, W. (1993), Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831. Warszawa.
Wrotnowski, F. (1837), Powstanie na Wołyniu, Podolu i Ukrainie. T. 1-2. Paryż.
Yanushkevich, Y. (2011), Uspaminy. Minsk. [Янyшкeвіч, Я. (2011), Успаміны. Miнcк.]
Akta urzędowe (1845), Akta urzędowe tyczące się działań jenerała Giełguda na Litwie. W: Bronikowski, K. (red.), Pamiętniki polskie. 3. Paryż, 1-28.
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie (AGAD). Papiery gen. Rohlanda, rkps 2-19.
Archiwum Państwowe w Białymstoku, Komisja Województwa Augustowskiego, rkps 4, 7.
Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie (B. Czart.), rkps 5356 III.
Biblioteka Polska w Paryżu (BPP), rkps 345; 346; 347; 398; 406; 432-545; 754.
Dziennik (1831), Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 5 z 24 X, 23-24; dod. Do nr. 10 z 28 XI, 87-89.
Lietuovos mokslų akademijos Vrublevskių biblioteka (LMAV) (Biblioteka Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich w Wilnie), fond 9-2045.
Lietuvos Valstybės Istorujos Archyvas (LVIA – Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie); fond 437, ap. 3, b. 37-51, 54, 68, 65, 79, 83; ap. 1, b. 5; fond 1135, ap. 4: vol. 369, 369a, 370, 371.
Ustawy Towarzystwa (1832), Ustawy Towarzystwa Litewskiego i Ziem Ruskich [Paryż].
Władze Centralne Powstania Listopadowego 1830-1831 (WCPL), rkps 549; 692-695; 706; 709; 710.
Zbiór pamiętników (1835), Zbiór pamiętników o powstaniu Litwy w roku 1831, ułożony przez Feliksa Wrotnowskiego. Paryż [wyd. 2 Lipsk 1875].
Kasparek, N. (2020). Baza źródłowa do powstania listopadowego na ziemiach litewskich: Source database for the November Uprising in Lithuania’s areas. Przegląd Wschodnioeuropejski, 11(1), 45–58. https://doi.org/10.31648/pw.5969
Norbert Kasparek
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Similar Articles
- Roman Jurkowski, Polish landed gentry in the face of the discussion on the principle of compulsory expropriation of land in the 1st State Duma. The agrarian convention in Warsaw of November 27-30, 1906, and its significance , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 13 No. 2 (2022): East European Review
- Anna Borissova, Dmitriy Legkiy, Selim Chazbijewicz, “Nad przepaścią” (Above the steep). The paintings of an unknown Polish girl exiled to Kazakhstan , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 14 No. 1 (2023): East European Review
- Grzegorz Jasiński, Soviets against the Union of Armed Struggle and the Home Army 1939-1945 , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 14 No. 1 (2023): East European Review
- Anna Pytasz-Kołodziejczyk, The evolution of the laws regulating access to forests and aquatic resources of the Grand Duchy of Lithuania until the mid-16th century , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 11 No. 1 (2020): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Jerzy Kajetanowicz, Poland in the Warsaw Pact – implementation of commitments , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 12 No. 2 (2021): East European Review
- Helena Pociechina, Russia in Ukrainian internet memes (war period 2022-2023) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 15 No. 2 (2024): East European Review
- Jolanta Mędelska, The legacy of the former Republic of Poland in the language of the first Polish translation of Kristijonas Donelaitis’ poem “Metai” , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 12 No. 2 (2021): East European Review
- Roman Jurkowski, Melchior Wańkowicz and Edward Woyniłłowicz on the role and importance of the Polish landed gentry in Belarusian lands. A polemical double-voice from 1922 , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 16 No. 1 (2025): East European Review
- Piotr Olechowski, Początki działalności Konsulatu Generalnego RP w Kijowie po II wojnie światowej (1947−1949) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 10 No. 2 (2019): Przegląd Wschodnioeuropejski Tom 10 Nr 2 (2019)
- Larisa Utkina, Image of Kaliningrad (Königsberg) in British media , Przegląd Wschodnioeuropejski: Vol. 11 No. 2 (2020): Przegląd Wschodnioeuropejski
<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>
You may also start an advanced similarity search for this article.
