„Neutralność” Litwy podczas Bitwy Warszawskiej
„Lithuania’s “neutrality” during the Battle of Warsaw
Jarosław Wołkonowski
Association of Polish Scientists of LithuaniaAbstrakt
After the First World War, three concepts clashed in Eastern Europe: the model of the nation state, the expansion of the Bolshevik revolution implemented by Russia and the union of nation-states (Poland, Lithuania, Ukraine, Belarus and Latvia) according to Piłsudski resulting from the threat. Russia in the years 1920-1921 signed five peace treaties, but only the treaty with Lithuania contained secret arrangements regarding the neutrality of Lithuania in the Bolshevik-Polish war. The analysis of the source material shows that Russia used the secret provisions of the peace treaty in its plans for the expansion of bolshevism, and after the defeat of the Polish army, it was to carry out a Bolshevik coup in Lithuania. Despite the proclaimed neutrality, Lithuania turned out to be on the side of Russia in this conflict, causing additional difficulties for Polish troops in the Battle of Warsaw. The Polish victory over the Vistula impeded the expansion of Bolshevism to Europe.
Słowa kluczowe:
Piłsudski's federal ideas, the Polish-Bolshevik War 1919-1921, secret annexes to the peace agreement between Lithuania and the Russian Socialist Federative Soviet Republic of July 12, 1920, Lithuania's neutrality, Battle of WarsawBibliografia
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F 383 Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ap. 7 Działalność Departamentu Politycznego, B. 77 Dokumenty o negocjacjach Litwa-Rosja na temat umowy pokojowej, s. 165-168, Memorandum. Google Scholar
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F. 383, Ap. 7, B. 77, s. 112. Pismo delegacji R.S.F.R.R. do delegacji Litwy z 12 lipca 1920 r. Google Scholar
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F. 383, Ap. 7, B. 77, s. 113. Pismo delegacji Litwy do delegacji R.S.F.R.R. Google Scholar
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F. 383, Ap. 7, B. 77, s. 114. Pismo delegacji R.S.F.R.R. do delegacji Litwy z 12 lipca 1920 roku Google Scholar
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F. 383, Ap. 7, B. 77, s. 116. Pismo delegacji Litwy do delegacji R.S.F.R.R. Google Scholar
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F. 383, Ap. 7, B. 77, s. 109. Depesza Ministra Spraw Zagranicznych Litwy do MSZ Rosji z 13 lipca 1920 r. Google Scholar
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F. 383, Ap. 7, B. 76, s. 51. Telegram MSZ Rosji do MSZ Litwy z dnia 20 lipca 1920 roku Google Scholar
Lietuvos Centrinis Valstybės Archyvas (LCVA), F. 383, Ap. 7, B. 77, s. 90-107. Wypłata przez Rosję kompensaty dla Litwy. Google Scholar
Instytut i Archiwum im. Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku (AJP), Sygn. 709/1/11, Odezwa do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego, s. 8-10. Google Scholar
Instytut i Archiwum im. Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku (AJP), Sygn. 709/1/11, Odezwa J. Piłsudskiego do Ukraińców, 26 kwietnia 1920 roku, s. 5-6. Google Scholar
LEAGUE OF NATIONS (1920-1921), Latvia and Russia – Treaty of Peace, done at Moscow, and completed and signed at Riga. Vol. 2, No. 67. August 11, 1920, 196-212. Google Scholar
LEAGUE OF NATIONS (1921), Finland and Soviet government of Russia Treaty of Peace (together with declara-tions and protocols relative there to), signed at Dorpat. Vol. 3, No. 91. October 14 th, 1920, 6-80. Google Scholar
LEAGUE OF NATIONS (1921), Lithuania and Soviet Government of Russia: Peace Treaty and Protocol, signed at Moscow. Vol. 3, No. 94. Juli 12, 1920, 105-138. Google Scholar
LEAGUE OF NATIONS (1921), Poland, and the Soviet Republics of Russia and Ukraine Peace Treaty, signed at Riga. Vol. 6, No. 149. March 18, 1921, 51-170. Google Scholar
LEAGUE OF NATIONS (1922), Esthonia and Soviet Republic of Russia Peace Treaty, signed at Tartu. Vol. XI, No. 289. February 2, 1920, 30-71. Google Scholar
BALKELIS, T. (2019), Lemtingi metai. Lietuva 1914-1923 m. Karas, revoliucija ir tautos gimimas. Vilnius Google Scholar
DROZDOWSKI, M. (1995), Litwa w polityce Józefa Piłsudskiego jako Naczelnika Państwa, Naczelnego Wodza i męża stanu RP. W: Niepodległość i Pamięć. 2/2 (3), 101-115. Google Scholar
GRABSKI, S. (1943), The Polish-Soviet Frontier. London. Google Scholar
GRYGAJTIS, K. (2001), Polskie idee federacyjne i ich realizacja w XIX i XX w. Częstochowa. Google Scholar
JĘDRZEJEWICZ, W. (1982), Józef Piłsudski 1867-1935. Londyn. Google Scholar
JĘDRZEJEWICZ, W./Cisek, J. (2006), Kalendarium życia Józefa Piłsudskiego 1867-1935. t. 2 (1916-1920). Kra-ków Łomianki. Google Scholar
KAPLERIS, I./MEIŠTAS, A./ MICKEVIČIUS, K. i in. (2007), Podręcznik historii dla klasy 10. Część 1. Wilno. Google Scholar
KAPLERIS, I./LAUŽIKAS, R./ MEIŠTAS, A. i in. (2011), Istorijos vadovėlis 12 klasei. I dalis. Vilnius. Google Scholar
KASPARAVIČIUS, A. (1991), Sukilimai Lietuvoje 1918-1938: faktai ir skaičiai. W: Atgimimas. Lapkričio 14-21, 8. Google Scholar
KASPARAVIČIUS, A./PETRAUSKAS, K. (1993), Komunistiniai pučai Lietuvoje ir Estijoje. W: Veidas. Sausio 28, 7 8. Google Scholar
KIEŁB, Z. (2010), O pobycie Józefa Piłsudskiego w Puławach z okazji 90 rocznicy Bitwy Warszawskiej. W: Kwartalnik powiatu Puławskiego. 6, 30-33. Google Scholar
ŁOJEK, J. (1986), Idea federacyjna Józefa Piłsudskiego. W: Libertas. Kwartalnik społeczno-polityczny. 6/86, 47 63. Google Scholar
ŁOSSOWSKI, P. (1996), Konflikt polsko-litewski 1918-1920. Warszawa. Google Scholar
ŁUKOMSKI, G./POLAK, B. (1994), W obronie Wilna, Grodna i Mińska 1918-1920. Koszalin/Warszawa. Google Scholar
PIŁSUDSKI, J./TUCHACZEWSKI, M. (1989), Rok 1920. Pochód za Wisłę. Łódź. Google Scholar
RÖMER, M. (2018), Dzienniki Tom 3 1916-1919. Warszawa. Google Scholar
URBANKOWSKI, B. (1989), Józef Piłsudski. Myśli, mowy i rozkazy. Wybrał i wstępem opatrzył Bohdan Urban-kowski. Warszawa. Google Scholar
OKULICZ, K. (1985), Józef Piłsudski 1867-1935. W: Libertas. Kwartalnik społeczno-polityczny. 4/85, 36-58. Google Scholar
TAMOŠAITIS, M. (2013), Istorijos vadovėlis 12 klasei. I dalis. Vilnius. Google Scholar
WAKAR, W. (1917), Rozwój terytorialny narodowości polskiej. Cz. 3. Kielce. Google Scholar
WOŁKONOWSKI, J. (2015), Niektóre polityczno-prawne aspekty pokojowej umowy między Litwą i Rosją z 12 lipca 1920 r. W: Miscellanea historico-iuridica. XIV/2, 327-338. Google Scholar
https://www.epaveldas.lt/object/recordDescription/LNB/LNB00AD2076 (dostęp: 23 VIII 2020) Google Scholar
http://www.aidas.lt/lt/istorija/article/26-nepaskelbtas-lenkijos-karas-lietuvai-1918-1920 (dostęp: 25 VIII 2020) Google Scholar
https://www.15min.lt/naujiena/aktualu/istorija/stebuklas-prie-vyslos-kaip-1920-metais-lenkai-sutriuskino-bolsevikus-582-1253860 (dostęp: 25 VIII 2020) Google Scholar
https://www.15min.lt/naujiena/aktualu/istorija/a-nikzentaitis-jeigu-ne-j-pilsudskis-musu-didieji-tautininkai-nebutu-tokie-kokie-yra-582-1223858 (dostęp: 28 VIII 2020) Google Scholar
https://www.lrt.lt/naujienos/pasaulyje/6/1206541/stebuklas-prie-vyslos-kaip-vienas-musis-sulaike-isibegejusia-bolseviku-revoliucija (dostęp: 30 VIII 2020) Google Scholar
Association of Polish Scientists of Lithuania
Inne teksty tego samego autora
- Jarosław Wołkonowski, Sowiecko-polskie relacje wojskowo-polityczne na Wileńszczyźnie w latach II wojny światowej , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 14 Nr 1 (2023): Przegląd Wschodnioeuropejski
Podobne artykuły
- Janusz Zuziak, Okoliczności zerwania przez Związek Sowiecki stosunków dyplomatycznych z Polską w kwietniu 1943 r. , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 13 Nr 2 (2022): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Milosav Ž. Čarkić, O serbsko-polskich kontaktach (krótki chronologiczny przegląd do końca XIX wieku) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 9 Nr 1 (2018): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Piotr Olechowski, Początki działalności Konsulatu Generalnego RP w Kijowie po II wojnie światowej (1947−1949) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 10 Nr 2 (2019): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Patryk Witczak, Nadchodzący świat 1923-2123 Jakowa Okuniewa w kontekście tradycji utopii literackiej , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 14 Nr 2 (2023): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Madina Sultanova, Polonia of Kazakhstan Yesterday and Today: Features of Cultural Interaction (Cultural Context) , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 10 Nr 2 (2019): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Roman Jurkowski, Melchior Wańkowicz i Edward Woyniłłowicz o roli i znaczeniu polskiego ziemiaństwa na ziemiach białoruskich. Polemiczny dwugłos z 1922 roku , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 16 Nr 1 (2025): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Vitalii Telvak, Viktoria Telvak, Oleh Radchenko, Польські студенти Михайла Грушевського у Львівському Університеті: кількісна динаміка та дидактичні преференції , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 17 Nr 1 (2026): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Roman Jurkowski, Ziemiaństwo polskie wobec dyskusji o zasadzie przymusowego wywłaszczenia ziemi w I Dumie Państwowej. Zjazd agrarny w Warszawie 27-30 listopada 1906 r. i jego znaczenie , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 13 Nr 2 (2022): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Gabriela Dudek-Waligóra, ROSYJSKA NEONOWOMOWA. ANALIZA PRZEMÓWIENIA W. W. PUTINA Z OKAZJI OBCHODÓW DNIA ZWYCIĘSTWA , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 15 Nr 2 (2024): Przegląd Wschodnioeuropejski
- Andrzej Drzewiecki, Morski wymiar polsko-radzieckiej współpracy wojskowej w latach 1945-1989 , Przegląd Wschodnioeuropejski: Tom 13 Nr 2 (2022): Przegląd Wschodnioeuropejski
<< < 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 > >>
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.
