Generał brygady Kazimierz Rumsza – z armii carskiej do polskiej: Brigadier general Kazimierz Rumsza – from tsarist army to Polish army

Dariusz Radziwiłłowicz

doi:10.31648/pw.5974

Generał brygady Kazimierz Rumsza – z armii carskiej do polskiej

Brigadier general Kazimierz Rumsza – from tsarist army to Polish army

Dariusz Radziwiłłowicz

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Olsztyn

DOI: https://doi.org/10.31648/pw.5974

Abstrakt

Since its inception, the 5th Siberian Rifle Division was led by Colonel [płk.] Rumsza who operated under the orders of Colonel [płk.] Czuma, the commander of Polish forces in Siberia. In the light of the examined documents, Colonel Kazimierz Rumsza appears to be a man with two faces. On the one hand, he was an excellent commander, proving his worth in the extreme war conditions. On the other, a violent officer who humiliated his personnel and got involved in shady financial ventures. He was never proven guilty of embezzlement. However, his very presence in the group of suspects stigmatised him among the officers. He won back some favour after the lost September Campaign. During World War II, Rumsza did not play any significant role in the Polish Armed Forces. After demobilisation, he settled down in London. On 1 January 1964, he was promoted to the rank of brigadier general [gen. brygady]. Kazimierz Rumsza died on 28 January 1970.

Słowa kluczowe:

Kazimierz Rumsza Russian Civil War Bolsheviks Siberia Polish army

Bibliografia

Akta Personalne Kazimierza Rumszy, sygn. 2973. Przebieg służby wojskowej.

Akta Personalne Kazimierza Rumszy, sygn. 2973. Pismo Kierownika Wydziału prac dla Komisji weryfikacyjnej do szefa Oddziału V sztabu M.S.Wojsk., Warszawa, 8 X 1920 r.

Akta Personalne Kazimierza Rumszy, sygn. 2973. Pismo szefa Oddziału V Sztabu Wydziału prac dla Kom. Weryf. do Naczelnego Dowództwa W.P., Warszawa, 26 X 1920 r.

Akta Personalne Kazimierza Rumszy, sygn. 2973. Pismo gen. broni Józefa Hallera do Oficerskiego Trybunału Orzekającego w Warszawie, Warszawa, 8 VI 1921 r.

Akta Personalne Kazimierza Rumszy, sygn. 2973. Opinia Dowódcy KOP gen. bryg. H. Minkiewicza na temat Rumszy Kazimierza za czas od 1 XII 1925 r. do 31 V 1926 r. z 10 VI 1926 r.

Oddział II Sztabu MSWojsk., I.300.76.261. Raport ppor. K. Rodkiewicza do sekcji politycznej II Oddziału Ministerstwa Spraw Wojskowych o korpusie oficerskim Dywizji Syberyjskiej, Harbin, 8 IV 1920 r.

Oddział II Sztabu MSWojsk., I.300.76.261. Raport gen. Baranowskiego szefa Polskiej Misji Wojskowej na Syberii do Naczelnego Dowództwa W.P., Okręt „Jaroslawl”, 10 VI 1920 r.

Oddział II Sztabu MSWojsk. I.300.76.261. Do Szefa II Oddziału Ministerstwa Spraw Wojskowych p. ppłk. Miedzińskiego, Konrad Rodkiewicz, Warszawa, 20 IX 1920 r.

Oddział II Sztabu MSWojsk. I.300.76.261. Pismo gen. Baranowskiego do Oddziału II MSWojsk. w sprawie kwalifikacji płk. Rumszy, Warszawa, 4 X 1920 r.

Oddział II Sztabu MSWojsk., I.300.76.261. Raport Kapitana F. Grabczyńskiego w sprawie V Dywizji WP na Syberii do szefa II Oddziału MSWojsk., Warszawa, 3 XII 1920 r.

Oddział II Sztabu MSWojsk., I.300.76.266. Pułkownik Czuma w ocenie K. Rodkiewicza [b.d.]. Wiceminister Spraw Wojskowych, I.300.2.24. O zachowaniu płk. Kohutnickiego. Zeznanie ppor. Kottasa, Warszawa, 23 IX 1920 r.

Archiwum Akt Nowych (AAN), Akta (1973), Akta gen. Romualda Wolikowskiego, t. 1. List R. Wolikowskiego do S. Wojstomskiego w sprawie powstania 5 DSP. Edmonton.

Archiwum Akt Nowych (AAN), Zmikrofilmowane Zbiory Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku mf. M-392. Pismo Polskiego Komitetu Wojennego do rządu polskiego, Nowonikołajewsk, 5 IV 1919 r.

Archiwum Akt Nowych (AAN), Zmikrofilmowane Zbiory Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, mf. M-392. Raport szefa Misji Wojskowej z Syberii ppłk. Wolikowskiego, Warszawa 27 IX 1919 r.

Archiwum Akt Nowych (AAN), Zmikrofilmowane Zbiory Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, mf. M-421. Pismo gen. J. Hallera do Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza Komendanta Józefa Piłsudskiego z „Ordre de Bataille” II Korpusu (4 Dywizji w Bessarabi, 5 Dywizji na Syberii oraz baonu strzelców w Archangielsku) wraz z odpisami depesz gen. Janina, dowódcy Wojsk Sprzymierzonych na Syberii oraz płk. Czumy, dowódcy Wojsk Polskich na Syberii, 24 V 1919 r.

Dyboski, R. (1922), Siedem lat w Rosji i na Syberii (1915-1921). Przygody i wrażenia. Kraków.

Dziennik (1919), Dziennik Ustaw RP. 65, poz. 399.

Raspisanije (1914), Raspisanije suchoputnych wojsk 1836-1914. Petersburg.

Kryska-Karski, S./Żurakowski, T. (1991), Generałowie Polski niepodległej. Wyd. uzup. i popr. Warszawa.

Radziwiłłowicz, D. (1997), Błękitna armia. W 80. rocznicę utworzenia. Warszawa.

Radziwiłłowicz, D. (2009), Polskie formacje zbrojne we wschodniej Rosji oraz na Syberii i Dalekim Wschodzie w latach 1918-1920. Olsztyn.

Rogowski, J. (1927), Dzieje Wojska Polskiego na Syberii. Poznań.

Starościak, J. (1929), Z dywizją polską na Syberii. W: Panteon Polski. 60-61, 13.

Wesołowski, T. (2012), „Limes Polonicus” Gen. Bryg. Inż. Józef Burhardt (1863-1938) i jego koncepcja ufortyfikowania granic Rzeczypospolitej, t. I. Białystok.

Wołkow, E. W./Jegorow, N. D./Kupcow, I. W. (2003), Biełyje generały wostocznowo fronta grażdanskoj wojny. Biograficzeskij sprawocznik. Moskwa.

http://ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/kazimierz-rumsza (dostęp: 6 V 2018).

Pobierz

Opublikowane

30.06.2020

Cited By /
Share

Radziwiłłowicz, D. (2020). Generał brygady Kazimierz Rumsza – z armii carskiej do polskiej: Brigadier general Kazimierz Rumsza – from tsarist army to Polish army. Przegląd Wschodnioeuropejski, 11(1), 105–121. https://doi.org/10.31648/pw.5974